Tư duy bầy đàn

tu-duy-bay-dan

Vài năm trước có một vụ rớt máy bay ở châu Phi.

Đó là chuyến bay nội địa, đi từ thủ đô của Cộng Hoà Congo, Kinshasa đến thành phố Bindundu.

Máy bay lâm nạn trong lúc sắp hạ cánh.

20 người thiệt mạng gồm hành khách và 2 phi công.

Chỉ có một người duy nhất sống sót, được đưa ngay tới bệnh viện.

Không ai biết được vì sao máy bay rớt.

Chiếc máy bay còn mới mà lại rất hiện đại nữa chứ.

Đó là chiếc phản lực Let L-410 do Czech sản xuất.

Tầm nhìn và điều kiện thời tiết hoàn toàn thuận lợi.

Cả hai phi công một là người Anh, Christ Wilson – một là người Bỉ, Danny Philemotte, cả hai đều được đào tạo bài bản và dày dạn kinh nghiệm.

Xác máy bay được khám nghiệm và  không có gì sai sót kỹ thuật nào cả.

Họ không tìm thấy một lý do nào mà máy bay có thể rơi được.

Nhưng cho tới khi.

Họ hỏi người sống sót đang hồi phục trong bệnh viện.

Anh này kể lại điều gì đã xảy ra và đó là điều không ai có thể ngờ tới.

Anh này khai rằng có hành khách giấu một con cá sấu con trong túi rút.

Đem lên như thế là phạm pháp, thế nên họ lén đem lên.

Tất cả hành lý đều được chất ở phần đuôi máy bay, đằng sau ghế hành khách.

Khi máy bay sắp đáp thì con cá sấu xổng ra.

Tiếp viên hết hồn vội vã chạy lên báo cho phi công.

Khách thấy tiếp viên chạy trốn khỏi con cá sấu thì bấn loạn hết cả lên.

Thế là họ chạy theo sau cô tiếp viên.

Tất cả sức nặng dồn hết lên phần đầu máy bay và thế là máy bay mất thăng bằng.

Phi công nói mọi người hãy dồn lại ra sau.

Nhưng máy bay chúi mũi xuống đất thì hành khách không thể leo ngược trở ra sau được.

Máy bay cứ thế mà rơi, đâm đầu xuống đất.

Và 20 người thiệt mạng.

Nhưng con cá sấu non thì còn sống, vì nó ở đằng đuôi máy bay.

Nó leo ra khỏi máy bay và luồn lách trốn vào những bụi rậm gần đấy.

Một người dân địa phương trông thấy liền giết nó bằng một cái rựa.

Anh không biết chúng thoát từ máy bay ra.

Nếu không có người sống sót kể lại thì không ai có thể biết được nguyên nhân máy bay rơi cả.

Bởi vì có mơ thì người ta cũng không thể ngờ rằng một con cá sấu có thể làm cả một chiếc máy bay rơi.

Mà nó có làm đâu, thủ phạm chính là sự hoảng loạn.

Con cá sấu ấy còn bé tý, chẳng phải loại trưởng thành dài 6 mét ăn thịt người như chớp.

Chỉ là một con cá sấu nhỏ xíu vừa trong túi rút.

Cùng lắm thì nó cho bạn một vết cắn hơi sâu thôi.

Và nếu không động chạm gì nó, thì nó cũng chẳng làm gì bạn cả.

Mà, có ai nghĩ thế đâu.

Chính xác là, có ai chịu nghĩ đâu?

Mọi người cứ thấy người khác làm sao thì mình “diễn” y như vậy.

Nếu thấy người ta bỏ chạy, ta cũng sẽ bỏ chạy theo.

“Thì đó là việc ai cũng làm mà?”

Chúng ta cứ rập khuôn làm theo mà không nghĩ ngợi chi cả.

Tâm lý bầy đàn thúc đẩy ta mạnh mẽ lắm.

Lấn át cả suy luận logic,  không nghi vấn, không bàn cãi, không lý do lý trấu gì cả.

Dù có biết hậu quả ra sao thì ta vẫn cứ làm như thế.

Thương vong, chiến tranh, phạm pháp hay cả diệt chủng thì cũng vậy.

Nỗi sợ của một cá nhân có thể khuấy động cả một quốc gia – khiến người ta nối đuôi nhau làm theo, vì phải khác biệt, sợ bị lẻ loi, sợ bị tẩy chay.

Chính vì thế khi bạn thấy mình đang suy nghĩ theo cách thông thường thì đó là lúc hãy cố gắng bứt phá đi.

“Hãy tham lam khi người khác sợ hãi, và sợ hãi khi người khác tham lam” – Warren Buffet, nhà đầu tư giỏi nhất thế giới đã nói.

Làm người đứng ngoài dòng chảy đó cũng có khi khó chịu thật đấy.

Nhưng đó là cơ hội duy nhất để bạn suy nghĩ xem mình có nên hoà mình vào đám đông hay không.

 

Một khi đã bước vào bầy, thì có trầy trật bước ra cũng là muộn màng rồi.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *