Làm marketing chính xác là làm gì? Phần 1 – Ver 2016

Shift_main_Rory_Banner
Chào các bạn,
Tôi là Việt Dũng, “gã cầm đầu” của WeCreate. Mấy hôm nay trên Phây đang có phong trào #first7jobs, có một bạn gửi cho tôi bài viết “Làm marketing chính xác là làm gì” do tôi viết hồi 2012. Version đầu tiên của bài viết này đã cách đây gần 5 năm (tháng 4.2012) – có lẽ đến lúc nên làm một bản update rồi.
Cập nhật lại về tôi:
Nguyễn Việt Dũng, 9 năm kinh nghiệm trong marketing.
Các đơn vị từng làm việc: YAN JSC, IDEE, Climax, đồng sáng lập AIM Academy và nay là giám đốc WeCreate.Life
Nhóm tác giả toiyeumarketing.com và sách “Ý tưởng này là của chúng mình”, sách hướng nghiệp sáng tạo đã bán hơn 20.000 bản. Tham gia biên dịch và hiệu đính tất cả sách của WeCreate về marketing, bán gần 15.000 bản tính đến tháng 8.2016. 12.000 giờ giảng dạy và tư vấn về nghề marketing, liên tục từ năm 2010.
Gạch đá xin nhận về dung@wecreate.life
Tôi dự định viết 1 loạt bài dạng #first7reads – 7 bài viết đầu tiên để giúp bất kỳ ai hiểu về ngành marketing. Tôi muốn loạt bài viết này dễ hiểu và phổ thông, cho các bạn cấp 3 cũng có thể đọc và hiểu được (mà cái bạn ấy là cần đọc và hiểu nhất để định hướng nghề nghiệp). Viết xì-tin thì tôi thua, nhưng viết chân phương, tỉ mỉ và hạn chế dùng từ “đao-búa” thì tôi sẽ cố gắng.
Nào xin mời bạn cùng đọc.

Mục tiêu của loạt bài viết này:

+ Cung cấp một framework giúp các bạn đang đứng giữa ngã rẽ nghề nghiệp (các bạn cấp 3 và Đại Học, những người muốn chuyển ngành) hiểu và cảm nhận chính xác về ngành Marketing.
+ Cung cấp danh sách keywords (như tên công ty, tên phân ngành, gợi ý những tài liệu đọc) để các bạn có thể tự tìm hiểu thêm.
+ Cung cấp những kiến thức mà “người lớn lười nói, người nhỏ ngại hỏi” hay “Google mãi mà không ra”.
Làm marketing chính xác là làm gì và cần “chuẩn bị” gì để làm việc trong ngành Marketing?

1. Cần “chuẩn bị” gì để làm việc trong ngành Marketing?

Có 4 phần mà mỗi newbie Marketer nào cũng phải chuẩn bị nếu muốn làm việc trong ngành Marketing, bao gồm:
(1) Hiểu và cảm nhận về ngành (xem có thể yêu thương và chung sống dài lâu với nó hay không)
(2) Chuẩn bị các kiến thức và kỹ năng cần thiết. (sẽ có loạt bài viết riêng sau)
(3) Làm thử để trải nghiệm cũng như xây dựng kinh nghiệm.
(4) Phác thảo bản kế hoạch nghề nghiệp (career plan) tổng quan – trong đó có khoảng 3 vị trí (shortlist) để thử nghiệm và một danh sách các công ty để ứng tuyển.

2. Vậy làm Marketing là làm gì?

Câu trả lời lý thuyết, máy móc (và dễ dàng) nhất là “Marketing là làm 4P – Product, Price, Place & Promotion”. Đương nhiên, cách chia này không hữu dụng vì mang đậm tính học thuật. Trong thị trường lao động người ta cũng không chia và không dùng loại ngôn ngữ đó.
Nếu tìm kiếm trên các trang tuyển dụng, ta thường thấy công việc marketing được chia thành nhiều chuyên môn và nghiệp vụ rất nhỏ – brand, trade, creative, account, media… (đặc biệt trong mảng digital hay event/activation/btl). Sự chi tiết đó dễ làm mọi người… bối rối, nhất là ở giai đoạn đầu, khi chưa có nền tảng kiến thức cơ bản.
Một định nghĩa ngắn gọn cho câu hỏi “Làm Matketing là làm gì?”:
Làm marketing (cho một tổ chức) là quản lý quy trình từ [nhận diện nhu cầu] đến [phát triển giải pháp] và [mang giải pháp đó đến đối tượng mục tiêu] – qua đó mang lại giá trị tối đa cho tổ chức đó.
Ngoài ra, nếu muốn định nghĩa sâu hơn, ta có thể hiểu “làm Marketing” như thế này:
Người làm marketing là người thấu hiểu động cơ & cách thức của quan hệ mua bán, từ đó gây ảnh hưởng để tối đa hóa lợi ích cho doanh nghiệp.”
Thoạt nghe thì có vẻ khó hiểu. Và đúng là khó hiểu thật, vì bản thân Marketing là một phương pháp suy nghĩ và một ngành công nghiệp khổng lồ. Theo ước tính, chỉ riêng phần chi phí Marketing chi cho bên ngoài (gồm các hoạt động truyền thông và sáng tạo) năm 2019 sẽ đạt đến con số 2.100 tỷ USD, và đó là chưa tính các chi phí nội bộ (như phát triển sản phẩm mới, ngân sách làm việc với các đối tác phát triển sản phẩm và phân phối…).
Chưa cần nói đến số liệu, chúng ta chỉ cần cảm nhận số lượng các hoạt động và ấn phẩm Marketing đang “bao vây” mình mỗi ngày thì cũng phần nào hình dung độ khổng lồ của ngành này.
Tại các quốc gia phát triển, Marketing là một ngành có lượng lao động rất lớn, chiếm đến 3% tổng số nhân lực (tại Anh). Nước Mỹ hiện tại có khoảng 500.000 nhân sự ở cấp độ quản lý (manager) trong Marketing.
Vì sao ngành Marketing lại có số lượng nhân sự lớn như vậy?
Sở dĩ ngành Marketing có số lượng nhân sự lớn như vậy là do 3 nguyên nhân chính là: cấp bậc, chuyên môn đặc thù và thị trường/ngành hàng đặc thù:
  • Về [cấp bậc]: Marketing là một chuyên môn có đến chức Giám đốc (C-Level); và trong các công ty lớn, bên cạnh những vị trí như CEO, CFO thì chức vụ Giám đốc Marketing cao cấp (CMO – Chief Marketing Officer) cũng rất phổ biến. Trong khi đó, những vị trí cho các chuyên môn khác như CPO (Chief People Office), CTO, CIO thì hiếm gặp hơn. Nghĩa là nấc thang thăng tiến (career ladder) của ngành Marketing là rất cao.
  • Về [chuyên môn]: Có đến 11 loại chuyên môn đặc thù khác nhau trong ngành Marketing (đấy là mới tính những chuyên môn phổ biến nhất). Brand, Trade, Research, Advertising, Event,… là một phần trong số đó. Và càng ngày, số lượng những chuyên môn được lập riêng (fulltime-employed) ngày càng nhiều, chứng tỏ khối lượng công việc (workload) của dân marketing ngày càng nhiều. Như Unilever Vietnam có đến hơn 100 nhân sự làm Marketing (kèm theo đội ngũ agency outsource ước tính khoảng 5.000 người làm việc cùng).
lam-marketing-la-lam-gi-1
Từ điển cho ngành marketing
Không phải ngẫu nhiên mà Marketing có hẳn 1 từ điển chuyên ngành riêng, giống như một “ngoại ngữ” khác vậy.
  • Về [thị trường/ngành hàng] đặc thù: Nếu một công ty có nhiều mảng/ngành hàng/thị trường, thì thường công ty đó sẽ phải bố trí nhân sự riêng. Ví dụ chúng ta có Trưởng phòng Marketing khu vực miền Bắc, Trưởng phòng Marketing khu vực miền Trung, Trưởng phòng Marketing khu vực miền Nam… hay Chủ tịch/Phó chủ tịch Marketing khu vực châu Á/Âu/Bắc Mỹ… Hoặc đơn cử Unilever có nhiều phó chủ tịch về Marketing, mỗi người sẽ phụ trách riêng cho từng ngành hàng: Personal Care, Food,…
Cùng xem qua một sơ đồ tổ chức của một công ty Marketing toàn cầu:
lam-marketing-la-lam-gi-2
Sơ đồ của một tổ chức marketing toàn cầu. Nguồn: gridgit.com

Bài tiếp theo (coming soon): Nhìn kỹ – nghĩ sâu về công việc Marketing

Nguồn: WeCreate.Life

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *