JUXTAPOSITION – NGHỆ THUẬT TƯƠNG PHẢN

Screen Shot 2017-10-25 at 12.37.31

Juxtaposition là nghệ thuật sắp đặt cạnh nhau những ý tưởng hoặc sự vật tương phản. Nếu sử dụng hiệu quả, Juxtaposition sẽ là vũ khí mang tính “sát thương” cao với tâm trí người tiếp nhận. Chẳng trách đây là một thủ pháp mà người sáng tạo hay dùng nhất để thêm kịch tính cho thông điệp. Điểm mấu chốt là phải chọn hai sự vật có tính tương phản cao nhất, để tạo ra “cú nổ” ép phê nhất.

Tôi từng được dạy rằng: Muốn màu đen đen hơn thì hãy đặt cạnh màu trắng. Đơn giản chỉ có thế. Rất nhiều nghệ sĩ đã dùng kĩ thuật này để thêm kịch tính cho tác phẩm của mình. Như bức Vương Quốc Ánh Sáng (Empire of Light) của René Magritte chẳng hạn. Ông đã tạc lại sự yên lặng tuyệt đối của màn đêm với ánh sáng hồng ấm áp toả ra từ phòng ngủ. Bóng tối êm ả che phủ mặt đất, trong khi trên cùng là bầu trời đầy nắng và mây. Chính sự tương phản Ngày Đêm đã làm nên chất thơ cho bức hoạ.

vlcsnap-2011-01-16-15h35m31s160

Không chỉ trong hội hoạ, Juxtaposition còn là công cụ yêu thích của Thời trang để tạo ra những xu hướng kiểu như “Màu xanh đang là mốt” (Blue is the new Black) là ví dụ điển hình. Trong âm nhạc, phải kể đến The Beatles với bản hit huyền thoại có câu: “Một ngày với đêm thật dài.” (It’s been a hard day’s night).

maxresdefault (1)

Những ban nhạc rock với cái tên đã ăn sâu vào tâm trí nhiều thế hệ một cách không cần cố gắng: Curved Air, Soft Machine, Atomic Kitten. Trò sắp đặt phi lý này cũng được giới hài kịch mê mẩn không kém. Hãy nhớ lại trận đấu bóng giữa triết gia và thi sĩ; những gã thợ mộc hát về đồ lót phụ nữ – và nhiều cái tứ tương phản khác trong những tác phẩm kinh điển của Monty Python. 

monty-python-soccer

Có thể nói, Juxtaposition hiện diện trong mọi địa hạt sáng tạo, buộc ta phải phản ứng nhạy bén và mạnh mẽ hơn với thông điệp được truyền tải. Hai thứ tương phản đặt cạnh nhau sẽ kích thích tâm trí ta không kém gì một bài toán khó. Lợi hại nhất là, khi ta còn đê mê trong cơn kích động thì ý tưởng đó đã ghim chặt vào tâm trí tự đời nào.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *